Voortplanting

chinchilla jong

jonge baby chinchilla

In de vrije natuur kregen chinchilla’s een keer per jaar een nestje jongen. De paringstijd viel in de herfst en in de lente werden de jongen geboren. Een nest bestond meestal uit één of twee jongen. Door het houden van chinchilla’s in gevangenschap is het voortplantingsgedrag veranderd. Er is niet meer een echte paringstijd en chinchilla’s worden het hele jaar door geboren.

Het is natuurlijk heel erg leuk om af en toe een nestje te hebben, de jongen op zien te groeien en te genieten van hun rare sprongen. Maar er komt waarschijnlijk ook een tijd dat u de beestjes weg zal moeten doen vanwege plaatsgebrek. Bedenk dit van te voren.

Sommige vrouwtjes werpen achter elkaar door, u zult het mannetje dan tijdelijk uit de kooi moeten halen, want het is niet goed voor het vrouwtje om achter elkaar te werpen. Ook zijn er stelletjes waarbij het maanden kan duren voordat ze een nestje hebben, en soms komt er helemaal geen nestje. Het kan dus alle kanten op en hier moet u rekening mee houden voordat u aan het fokken begint. Ook bepaalde kleurcombinaties zijn niet geschikt om mee te fokken omdat ze een letale factor hebben (zie het hoofdstukje ”koppelen”). Als u een goed koppeltje heeft gevormd om te fokken is het wachten op wat komen gaat.

Geslachtsrijp
Een mannetjes chinchilla is met een maand of 5 a 6 geslachtsrijp. Een vrouwtje wat later, met een maand of 7 a 8. Het is aan te raden het vrouwtje dan nog niet te laten dekken, ze kan beter eerst helemaal uitgroeien voordat ze gedekt kan worden. Wij wachten altijd tot het vrouwtje een jaar is voordat we haar laten dekken.

Bronst
De bronst is de periode waarin het vrouwtje zich laat dekken. Ze worden elke 28 tot 35 dagen bronstig, maar slaan ook vaak bronstigheden over. De bronst duurt 3 tot 4 dagen, in deze dagen is ze dus vruchtbaar en kan het mannetje haar dekken. Het mannetje ruikt dat het vrouwtje bronstig is. Het vrouwtje scheidt de eerste dag meestal een bronstprop af . Dit is een wasachtige prop van ongeveer 1 cm lang. Ook is de bronst te herkennen aan de dwars open schede, deze bevindt zich tussen de anus en het urinebuispennetje. Als het vrouwtje niet bronstig is is deze gesloten.

De dekking
De meeste dekkingen vinden ’s avonds, ’s nachts of in de vroege ochtend plaats. Het mannetje jaagt achter het vrouwtje aan door de kooi, meestal is het vrouwtje eerst afwijzend en rent ze weg. Later zal het mannetje haar van achter beklimmen en haar dekken. Ze zal in de bronstdagen meerdere keren gedekt worden. Als het vrouwtje gedekt is scheidt zij een dekpropje uit. Ook deze prop is ook wasachtig van kleur maar groter dan de bronstprop, namelijk zo’n 4 centimeter.

De dracht
Na de dekking volgt uiteraard de dracht. De dracht duurt ongeveer 111 dagen, een kleine 4 maanden. In het begin zal het vrouwtje nog weinig verschijnselen van de zwangerschap vertonen. Naarmate de dracht vordert wordt het vrouwtje dikker en zal ze veel op haar zij slapen. Schrik niet als u het vrouwtje zo aantreft, ze lijkt ziek of zelfs dood maar er is niks aan de hand. Zorg ervoor dat het vrouwtje tijdens de zwangerschap voldoende vitamines en kalk binnenkrijgt zodat de baby’s zich goed kunnen ontwikkelen.

etende baby chinchilla

etende baby chinchilla

De geboorte
De meeste chinchilla’s bevallen ’s nachts of in de vroege morgen. Ze zal al enkele dagen voor het werpen veel op de grond slapen en het maar weinig hogerop in de kooi zoeken. De chinchilla krijgt eerst last van voor weeën, ze zal zich krommen en uitstrekken. De weeën duren meestal een half uur, daarna trekt het vrouwtje de jongen met haar voortanden tevoorschijn. Na het werpen eet het vrouwtje de nageboorte op. De jongen kruipen onder haar buik om te drogen en gaan op zoek naar de tepels.

Complicaties
Meestal verloopt de bevalling zonder problemen. Er zijn echter uitzonderingen waarbij hulp van de dierenarts ingeschakeld dient te worden. Het kan zijn dat de moeder de geboorte niet zelf voor elkaar krijgt. Bijvoorbeeld omdat de jongen niet meewerken, het geboortekanaal te nauw is of een jong in het geboortekanaal blijft steken. Als het de chinchilla niet lukt om zelf de bevalling te volbrengen dient u naar een dierenarts te gaan. De dierenarts kan de moeder dan op gepaste wijze helpen of besluiten een keizersnede te doen.

Als er meerdere jongen worden geworpen en de moeder chinchilla het zo druk heeft met het werpen dat ze geen tijd heeft de jongen te droegen kunt u haar helpen. Neem de jongen in uw handen en droog ze door zonder uw lippen te tuiten uw warme adem over hen heen te laten gaan. Ook wil het wel eens voorkomen dat de ogen van de jongen verkleefd zijn. U kunt met een nat watje of wat oogzalf de ogen voorzichtig open maken.

De opvoeding
Chinchilla’s zijn nestvlieders, dit betekend dat de jongen behaard en met de ogen open op de wereld komen. Vrijwel direct na de geboorte kruipen ze door de kooi. U hoeft weinig tot helemaal niets te doen aan de opvoeding van de baby chinchilla’s. Vader en moeder voeden samen de baby’s op, u hoeft het mannetje dus niet van het vrouwtje te scheiden. Ze groeien snel en rennen en klimmen door de kooi. Al na een paar weken zullen de baby’s beginnen met pellets en hooi eten, dit om hun darmen aan vast voedsel te laten wennen. Ook zullen ze van papa en mama leren hoe ze een zandbad moeten nemen, dit is erg leuk om te zien.

Let erop dat u de drinkfles wat lager hangt als u baby chinchilla’s heeft, ze zullen al snel gebruik maken van de fles. Na een week of 6 tot 8 zijn de baby’s klaar om gespeend te worden. Ik kijk zelf altijd hoe goed ze gegroeid zijn en hoe de moeder eruit ziet. Als u een groot nest heeft en de moeder het zwaar heeft gehad in de zoogperiode haal ik de baby’s met een week of 7 van de moeder af. Dit om het vrouwtje te sparen, ook als de baby’s al groter zijn zullen ze blijven drinken bij de moeder, ze wordt dus helemaal “leeg getrokken”, dit kost het vrouwtje veel energie. Als ze de baby’s nog niet ver ontwikkeld zijn laat ik ze wat langer bij de moeder zitten.

Baby chinchillas

Baby Chinchillas

Bijvoeren
Als u een nest heeft met veel baby’s (3 of 4) en u ziet dat een of meerdere van de baby’s niet genoeg melk krijgen dan kunt u besluiten om bij te gaan voeren. U kunt dit doen met Nutrilon Forte van Nutricia. Dit is babymelk die ook voor chinchilla’s geschikt is. Het beste kunt u de sterkste chinchilla’s bijvoeren met de melk zodat de zwakkere wat meer melk bij de moeder kunnen drinken. Ook kunt u de sterkere baby’s een paar keer per dag een kwartiertje bij de moeder weghalen zodat de zwakkere rustig kunnen drinken. Als de moeder bij de geboorte overlijdt, of een baby verstoot kunt u op zoek gaan naar een pleegmoeder voor de baby’s. U moet dan proberen een moeder te vinden die jongen heeft die ongeveer even oud zijn als de weesjes. Dus niet met een verschil van een aantal weken in leeftijd. Ook een moeder die zelf al 3 of meer kinderen heeft is niet geschikt als pleegmoeder.